Independentzia aldarrikapena

Ezinezkoa zen Euskararen Parlamentu honetatik ez egitea erreferentzia azkenaldian albistegiak betetzen dituen beste Parlament(u) horri. Aho bete hortz, behin eta berriz ikusi izan dugu Kataluniako Gobernua eta herria aurre hartzen eta iskin egiten Espainiako erregimen (post)frankistaren irudimen faltari, urrats urriko politika dorpeari. Baina Katalunian garatutako politika-hizkuntzarekin batera, aipagarria da garatu duten hizkuntza-politika ere; eta zabalago, […]

Euskara sustatzeko politikan, EHU katebegi galdua

Ikasturtea hasi berritan, aro ezin hobea zabaltzen da datorren ikasturteko erronken inguruan patxadaz gogoeta egiteko, zurrunbiloak oharkabean harrapa ez gaitzan. EHUk badu esku artean erronka erraldoi bat, atzeraezina dena: euskara sustatzeko bere politika berrikustea. Abagune aproposa dugu hizkuntza-politikaren auziaz hausnarketa egiteko, besteak beste, plan eta estrategia berriak diseinatuko direlako laster: batetik, errektoretza-talde berriak hauteskunde-programan iragarri […]

TXILLARDEGI ZERGATIK EZ ZETORREN BAT…

Txillardegiren euskalduntasuna ez zen etnodiglosikoa, ez zen erakunde autonomikoetatik saldu nahi diguten elebitasun sozial orekatuaren mitoa, ez zen euskararen eta euskaldunon etorkizuna hiztun banakoaren esku uzten duen politika linguistiko oinarrigabea. Naziotasunean oinarritzen zuen Txillardegik euskararen normalizazio soziala: hots, euskarak bere nazio-lurraldea behar du, non hizkuntza nagusia izango den.  Arnasguneetan, gutxienez, aspalditik indarrean egon behar zuen […]

Euskaraz, euskararen kontra?

Euskal Herriko 20.000 gaztetik gora lubakietan zegoen duela ehun urte. Lehen Mundu Gerra zen, eta Ipar Euskal Herriko 50 urte arteko gizonezko guztiek gerra egin behar izan zuten Frantziako armadan. Garai hartan Lapurdiko, Zuberoko eta, bereziki, Nafarroa Behereko 7.000 etxetara heltzen zen euskarazko astekari bat, Eskualduna. Euskaltzaleak ziren aldizkari hura egiten zutenak, euskara maite zuten. […]

Euskara sentitu eta sentiarazteaz

Gure belaunaldiak, neurri batean, arazo moduan jaso zuen euskara; aurreragokoek iraunarazi zuten frankismoan eta eman zioten hauspoa diktaduraren ondorengo urteetan: hezkuntzan, komunikabideetan, erakundeetan, kulturgintzan… Ez zuten lortu, ordea, erabilera behar beste iraultzerik eta guri zegokigun haiek finkatutako oinarrietatik abiatuta jauzi hori egitea. Transmititu zizkiguten ordura arte landutakoaren balioa zein euskaraz komunikatu eta bizitzearen ederra. Baina […]

Jaurlaritzaren hizkuntz politiken (d)efizientzia

Sarri askotan, iruditzen zait gure agintari txit egurgarriei berdin zaiela errealitateak zer jartzen dien begien aurrean. Izan ere, errealitatea ez du inork aukeratu hauteskundeetan, eta ondorioz, ez dauka erabakitzeko ahalmenik, ezta botere legegilerik ere. Ezagutza ebaluatzeko, azterketa beste biderik erabiltzen ez zen garaikoa naiz ni; ebaluazio jarraitua etengabeko azterketa-jarioarekin nahasten zen garai hartakoa (pentsatu nahi […]

Gure erreferentzia sistema

Komunikazioa hizkuntzaren bitartez gauzatzen da. Hala ere, ez da pentsatu behar alde batetik errealitatea dagoela eta bestetik errealitate horren berri ematen dela, hau da, hemen dagoela errealitatea eta ondoren datorrela horri buruzko komunikazioa (komunikazio hori bigarren mailako zerbait balitz bezala (Williams, 1971). Autore horren aburuz, gizartea bera komunikazio modu bat da, eta komunikazio horretan deskribatzen, […]

Gozo-eltzeen mikaztasuna

Ez dakit inoiz tokatu zaizuen umeen ospakizunen batean gozo-eltzeren baten lekuko izatea. Gozo-eltzea da buztinezko edo kartoizko eltzea edo alanbrezko egitura bat paperez estalia; barruan, frutak, gozoak edo bestelakoak izaten ditu, eta soka batetik eskegita egoten da pertsona batek makila batekin apurtu eta  apurtzean barrukoa jolaskideen artera erortzeko. Horixe dugu moda, orain, umeen ospakizunetan. Halakoren […]

Merkealdia euskalgintzan?

“Jada ez naute harritzen Eusko Jaurlaritzatik datozen proposamenek, azken urteotan idatzi bakoitzak aurrekoa gainditzen badu ere, fikzioaren eta baikortasun muturrekoaren lanketari dagokionez”, adierazi du JJ Agirre euskara-teknikariak. Euskararen Nazioarteko Eguna dela-eta Zer egin dezaket nik euskararen alde? izenburu pean Hakobak prestatu, eta Eusko Legebiltzarrean ordezkaritza duten indar politiko guziek sinaturiko agiriari herri-mugimendu euskaltzalearen erakunde nagusiek […]